Nieznane oblicze wczesnośredniowiecznego Wolina. Wykopaliska odkrywają tajemnice Srebrnego Wzgórza

Archeolodzy z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk (IAE PAN) i Uniwersytetu w Aarhus (AU) pracujący w Wolinie natrafili na ślady zabudowy i setki zabytków, które mogą zmienić dotychczasowe spojrzenie na początki jednego z najważniejszych ośrodków wczesnośredniowiecznego Pomorza. Odkrycia dokonano na terenie tzw. Srebrnego Wzgórza – północnej części dawnego miasta.

Podczas ostatniego sezonu badawczego naukowcy zidentyfikowali pozostałości kilku obiektów mieszkalnych o konstrukcji dotąd nieznanej z Wolina. Były to gliniano-piaszczyste platformy otoczone rowami odwadniającymi, ściśle ze sobą sąsiadujące. Część z nich wyposażona była w paleniska lub piece.

Jak podkreślają badacze, tego typu zabudowa nie była wcześniej rejestrowana w tym rejonie, a jej datowanie na XI–XII wiek czyni odkrycie szczególnie istotnym. Okres ten pozostaje bowiem jednym z najsłabiej rozpoznanych etapów rozwoju wczesnośredniowiecznego Wolina.

Przypuszcza się, że pod odkrytymi konstrukcjami mogą znajdować się starsze warstwy – być może relikty portowej infrastruktury z IX lub X wieku. Jeśli hipoteza się potwierdzi, oznaczałoby to, że obszar Srebrnego Wzgórza odgrywał kluczową rolę w funkcjonowaniu miasta znacznie wcześniej, niż dotąd sądzono.

Podczas wykopalisk pozyskano także ogromną liczbę zabytków ruchomych. Wśród nich znalazły się fragmenty ceramiki, kości zwierzęce oraz setki przedmiotów codziennego użytku – m.in. osełki pochodzenia skandynawskiego, szklane paciorki, metalowe ozdoby oraz naczynia oznaczone tajemniczymi znakami garncarskimi.

Projekt badawczy realizowany w Wolinie ma charakter międzynarodowy i potrwa trzy lata. Jego celem jest analiza nowych znalezisk oraz ponowne opracowanie materiałów pozyskanych podczas wykopalisk prowadzonych w tym samym miejscu w latach 60. XX wieku. Wówczas odkryto m.in. nietypową chatę o kształcie łodzi oraz palenisko zawierające ludzkie czaszki o celowo zmienionej formie – znalezisko unikatowe w skali kraju.

Badacze nie wykluczają, że układ przestrzenny wczesnośredniowiecznego Wolina był bardziej złożony, niż dotychczas przyjmowano. Pojawiają się hipotezy sugerujące, że różne grupy ludności – w tym przybysze ze Skandynawii – mogły funkcjonować w oddzielnych strefach miasta, utrzymując ze sobą kontakty handlowe i rzemieślnicze.

Kolejne sezony badań mają przynieść odpowiedzi na pytania dotyczące roli Srebrnego Wzgórza w rozwoju Wolina oraz rzeczywistego znaczenia tego miejsca w historii regionu. Naukowcy liczą, że zestawienie nowych odkryć z archiwalną dokumentacją pozwoli rozwikłać jedną z największych zagadek wczesnego średniowiecza na Pomorzu.

Źródła: dzieje.pl, Instytut Archeologii i Etnologii PAN